Καρκίνος παχέος εντέρου

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ: ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ Ο ΚΡΙΣΙΜΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Ο καρκίνος παχέος εντέρου αποτελεί μια νόσο του πεπτικού συστήματος που αναπτύσσεται όταν τα κύτταρα στο τοίχωμα του εντέρου αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα και να δημιουργούν όγκο. Μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικά σημεία του παχέος εντέρου και η ακριβής θέση επηρεάζει σημαντικά τόσο τα συμπτώματα όσο και τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται.

Στην καθημερινή κλινική πράξη, ένα από τα στοιχεία που έχει σημασία είναι η διαφορά ανάμεσα στον καρκίνο του δεξιού και του αριστερού παχέος εντέρου. Οι δύο αυτές εντοπίσεις παρουσιάζουν διαφορετική συμπτωματολογία, διαφορετικό τρόπο εμφάνισης και συχνά οδηγούν τον ασθενή στον γιατρό με διαφορετικές ενδείξεις.

Αν κατανοήσουμε πώς αναπτύσσεται ο καρκίνος εντέρου, ποια είναι τα προειδοποιητικά σημάδια και πότε πρέπει να κινητοποιηθεί ο ασθενής , έχει ήδη γίνει ένα σημαντικό βήμα προς την έγκαιρη διάγνωση. Και στην περίπτωση αυτής της νόσου, η πρόληψη και ο έγκαιρος έλεγχος σαφώς διαμορφώνουν την πορεία της υγείας ενός ανθρώπου.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ

Ο καρκίνος παχέος εντέρου ξεκινά συνήθως από μικρές αλλοιώσεις στο εσωτερικό τοίχωμα του εντέρου που ονομάζονται πολύποδες. Οι πολύποδες είναι μικρές προσεκβολές του βλεννογόνου και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι καλοήθεις. Ωστόσο, με την πάροδο των χρόνων ορισμένοι από αυτούς μπορεί να εξελιχθούν σε κακοήθεια.

Η διαδικασία αυτή δεν συμβαίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Πρόκειται για μια σταδιακή εξέλιξη που μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια. Αυτός είναι και ο λόγος που ο προληπτικός έλεγχος με κολονοσκόπηση έχει τόσο μεγάλη σημασία, καθώς επιτρέπει την αφαίρεση των πολυπόδων πριν μετατραπούν σε καρκίνο.

Το παχύ έντερο αποτελείται από διαφορετικά τμήματα: το τυφλό, το ανιόν, το εγκάρσιο, το κατιόν, το σιγμοειδές και το ορθό. Κάθε περιοχή έχει διαφορετική ανατομία και λειτουργία, γεγονός που επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζεται ο καρκίνος στο έντερο.

Η εξέλιξη της νόσου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Η ηλικία, η διατροφή, το οικογενειακό ιστορικό, η παχυσαρκία και ο τρόπος ζωής παίζουν σημαντικό ρόλο. Δεν σημαίνει ότι όποιος έχει έναν από αυτούς τους παράγοντες θα εμφανίσει καρκίνο, όμως αυξάνεται η πιθανότητα.

Ένα ακόμη στοιχείο που αξίζει να γνωρίζεις είναι ότι τα πρώτα στάδια του καρκίνου εντέρου συχνά δεν προκαλούν έντονα συμπτώματα. Για αυτόν τον λόγο η πρόληψη και ο τακτικός έλεγχος αποτελούν το πιο ισχυρό εργαλείο που διαθέτουμε σήμερα.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΔΕΞΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑ: ΓΙΑΤΙ Η ΘΕΣΗ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Το παχύ έντερο χωρίζεται λειτουργικά σε δύο μεγάλες περιοχές: το δεξί και το αριστερό κόλον. Αν και πρόκειται για το ίδιο όργανο, η συμπεριφορά του καρκίνου σε αυτές τις δύο περιοχές μπορεί να είναι εντυπωσιακά διαφορετική.

Στη δεξιά πλευρά του παχέος εντέρου, το περιεχόμενο είναι πιο υδαρές και ο αυλός του εντέρου μεγαλύτερος. Αυτό σημαίνει ότι ένας όγκος μπορεί να αναπτυχθεί για αρκετό διάστημα χωρίς να προκαλέσει απόφραξη. Αντίθετα, στο αριστερό κόλον το περιεχόμενο είναι πιο συμπαγές και ο αυλός στενότερος.

Αυτή η διαφορά εξηγεί γιατί οι όγκοι της αριστερής πλευράς συχνά εμφανίζονται με συμπτώματα απόφραξης, ενώ οι όγκοι της δεξιάς πλευράς μπορεί να περάσουν απαρατήρητοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Συνοπτικά, οι βασικές διαφορές είναι:

Δεξιός καρκίνος παχέος εντέρου

• Συχνά προκαλεί χρόνια απώλεια αίματος
• Εμφανίζεται με χαμηλό αιματοκρίτη και αναιμία
• Προκαλεί κόπωση και αδυναμία
• Μπορεί να δώσει ασαφή κοιλιακή δυσφορία

Αριστερός καρκίνος παχέος εντέρου

• Προκαλεί συχνότερα απόφραξη του εντέρου
• Εμφανίζεται με έντονη δυσκοιλιότητα
• Αλλάζει τις συνήθειες του εντέρου
• Μπορεί να προκαλέσει έντονο κοιλιακό πόνο

Η διάκριση αυτή δεν είναι απλώς θεωρητική. Στην πράξη βοηθά τον γιατρό να υποψιαστεί την πιθανή θέση της νόσου ακόμη και πριν από τις απεικονιστικές εξετάσεις.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΓΝΟΕΙΣ

Τα συμπτώματα του καρκίνου παχέος εντέρου διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και εξαρτώνται κυρίως από το σημείο όπου βρίσκεται ο όγκος. Υπάρχουν όμως ορισμένες ενδείξεις που πρέπει να σε κινητοποιήσουν.

Μια σημαντική αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου είναι πάντα κάτι που χρειάζεται διερεύνηση. Αν παρατηρήσεις ότι η λειτουργία του εντέρου έχει αλλάξει για αρκετές εβδομάδες χωρίς εμφανή λόγο, αξίζει να το συζητήσεις με γιατρό.

Άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι:

• αίμα στα κόπρανα
• ανεξήγητη αναιμία
• παρατεταμένη δυσκοιλιότητα ή διάρροια
• κοιλιακός πόνος ή φούσκωμα
• αίσθημα ότι το έντερο δεν αδειάζει πλήρως

Ο καρκίνος στο έντερο πόνος μπορεί να προκαλέσει κυρίως όταν ο όγκος μεγαλώσει αρκετά ώστε να πιέζει το έντερο ή να προκαλεί απόφραξη. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο πόνος μπορεί να είναι έντονος και να συνοδεύεται από φούσκωμα ή εμετούς.

Ένα ακόμη σημείο που συχνά περνά απαρατήρητο είναι η ανεξήγητη κόπωση. Όταν υπάρχει χρόνια απώλεια αίματος από το έντερο, μπορεί να εμφανιστεί σιδηροπενική αναιμία χωρίς εμφανή αιτία.

Αν οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα επιμένει για περισσότερο από δύο ή τρεις εβδομάδες, καλό είναι να γίνει ιατρικός έλεγχος. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν πρόκειται για καρκίνο, όμως είναι σημαντικό να αποκλειστεί.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΟ ΕΝΤΕΡΟ: ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ

Ο καρκίνος στο έντερο ταξινομείται σε στάδια με βάση το πόσο βαθιά έχει εισχωρήσει ο όγκος στο τοίχωμα του εντέρου και αν έχει επεκταθεί σε λεμφαδένες ή άλλα όργανα.

Η σταδιοποίηση βοηθά να καθοριστεί η θεραπεία αλλά και η πρόγνωση.

Τα βασικά στάδια είναι:

Στάδιο 0

Ο καρκίνος περιορίζεται στον βλεννογόνο του εντέρου.

Στάδιο 1

Ο όγκος έχει εισχωρήσει βαθύτερα στο τοίχωμα αλλά δεν έχει επεκταθεί σε λεμφαδένες.

Στάδιο 2

Ο καρκίνος έχει διαπεράσει το τοίχωμα του εντέρου αλλά δεν έχει φτάσει στους λεμφαδένες.

Στάδιο 3

Υπάρχει συμμετοχή λεμφαδένων.

Στάδιο 4

Ο καρκίνος έχει δώσει μεταστάσεις σε άλλα όργανα, συχνότερα στο ήπαρ ή στους πνεύμονες.

Όσο πιο νωρίς διαγνωστεί ο καρκίνος παχέος εντέρου, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες πλήρους θεραπείας. Στα πρώιμα στάδια, η χειρουργική αφαίρεση μπορεί να είναι αρκετή για την ίαση.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η βασική θεραπεία για τον καρκίνο παχέος εντέρου είναι η χειρουργική επέμβαση. Στόχος είναι η αφαίρεση του τμήματος του εντέρου που περιέχει τον όγκο μαζί με τους γύρω λεμφαδένες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η επέμβαση γίνεται λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά, δηλαδή με μικρές τομές. Αυτό σημαίνει μικρότερο τραύμα για τον οργανισμό, ταχύτερη ανάρρωση και λιγότερο πόνο μετά το χειρουργείο.

Ανάλογα με το στάδιο της νόσου, μπορεί να χρειαστούν και άλλες θεραπείες όπως:

• χημειοθεραπεία
• στοχευμένη θεραπεία
• ακτινοθεραπεία (κυρίως σε καρκίνο ορθού)

Η επιλογή της θεραπείας γίνεται εξατομικευμένα. Κάθε ασθενής είναι διαφορετικός και η στρατηγική αντιμετώπισης σχεδιάζεται με βάση τα χαρακτηριστικά του όγκου και τη γενική κατάσταση υγείας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις προχωρημένης νόσου, η θεραπεία στοχεύει στον έλεγχο της εξέλιξης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

ΠΟΤΕ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

Ο θάνατος από καρκίνο παχέος εντέρου σχετίζεται κυρίως με τη διάγνωση σε προχωρημένο στάδιο. Όταν η νόσος έχει ήδη δώσει μεταστάσεις σε ζωτικά όργανα, η θεραπεία γίνεται πιο δύσκολη.

Ωστόσο, η πραγματικότητα σήμερα είναι πολύ διαφορετική σε σχέση με το παρελθόν. Η πρόοδος στη χειρουργική, στη χημειοθεραπεία και στις στοχευμένες θεραπείες έχει βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση.

Σε πρώιμα στάδια, τα ποσοστά ίασης είναι ιδιαίτερα υψηλά. Για αυτόν τον λόγο η έγκαιρη διάγνωση παραμένει το πιο σημαντικό στοιχείο στην αντιμετώπιση της νόσου.

Ακόμη και σε πιο προχωρημένα στάδια, η σύγχρονη ογκολογία προσφέρει λύσεις που πριν από μερικά χρόνια δεν υπήρχαν. Η αντιμετώπιση είναι πλέον πολυεπιστημονική και γίνεται από ομάδα ειδικών.

Η σωστή ενημέρωση και η τακτική παρακολούθηση παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πορεία της νόσου.

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΛΟΝΟΣΚΟΠΗΣΗΣ

Η πρόληψη του καρκίνου παχέος εντέρου είναι ίσως το πιο ισχυρό όπλο που έχουμε σήμερα απέναντι στη νόσο. Σε αντίθεση με πολλούς άλλους καρκίνους, εδώ υπάρχει η δυνατότητα να εντοπιστούν και να αφαιρεθούν οι προκαρκινικές αλλοιώσεις πριν εξελιχθούν.

Η κολονοσκόπηση είναι η βασική εξέταση πρόληψης. Μέσω αυτής ο γιατρός μπορεί να δει το εσωτερικό του εντέρου και να αφαιρέσει πολύποδες την ίδια στιγμή.

Συνήθως συστήνεται:

• στην ηλικία των 50 ετών
• νωρίτερα εφόσον υπάρχει οικογενειακό ιστορικό
• σε τακτά χρονικά διαστήματα ανάλογα με τα ευρήματα

Εκτός από τον έλεγχο, σημαντικό ρόλο παίζει και ο τρόπος ζωής. Μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, η σωματική άσκηση και η διατήρηση φυσιολογικού βάρους μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στο έντερο.

Η αποφυγή καπνίσματος και η περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλ είναι επίσης παράγοντες που συμβάλλουν στην πρόληψη.

Σε τελική ανάλυση, θέλω να γίνει σαφές πως η πρόληψη δεν είναι μια θεωρητική έννοια αλλά  πρακτική στρατηγική που μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση της νόσου πριν καν δημιουργηθεί.